મીઠુબેન પીટીટ

મમતામયી મીઠુબેન

૪૨ની ક્રાંતી એટલે હીન્દુસ્તાનના અણુએ અણુમાં પ્રગટેલી સ્વાધીનતાની જ્યોત. સ્વરાજ્ય માટેની હીન્દુસ્તાનની તલપ, હીન્દુસ્તાનને બ્રીટીશ સામ્રાજ્યની બેડીમાંથી મુક્તી મળે એવી તલપ, એવી લગન જેટલી બ્રીટીશ હકુમતવાળા વીભાગમાં હતી એટલી જ પાડોશના ગાયકવાડી રાજ્યમાં પણ હતી. તે માટે જે કંઈ જોખમો ઉઠાવવાં પડે તે ઉઠાવવાની તૈયારી હતી.

દક્ષીણ ગુજરાતમાં આવેલ મરોલી સેવાશ્રમતે સમયે સ્વરાજ્યની ચળવળને ચાલના આપવા માટે તત્પર રહેતો હતો. લડતમાં ભાગ લેનારાઓને અનેક રીતે મદદ પણ કરતો.

૧૯૪૨ની ક્રાંતી દરમીયાન મરોલી આશ્રમનાં સંચાલીકા હતાં મીઠુબેન પીટીટ. પારસી બાનુ. પારસી ઘરાનાનું પારીજાત. માયજીના નામે આખા પંથકમાં મશહુર. એમનામાં પણ દેશ માટેની ભક્તી હતી. આ દેશ આઝાદ થાય એવી લગન હતી. તેથી તેઓ સ્વતંત્રતા માટે ચાલતી લડતને મદદરુપ બનતાં હતાં. એક કે બીજી રીતે તેમાં ભાગ લેતાં હતાં. તેમાં કામ કરનારાંઓને આશરો આપતાં હતાં. તેમનું ક્ષેમકુશળ ઈચ્છતાં હતાં. સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ પણ તેમના સંપર્કમાં રહેતા.

એક વાર એમણે તવડીના વલ્લભભાઈ ડાહ્યાભાઈને તાત્કાલીક સંદેશો મોકલી બોલાવ્યા. સંદેશો મળતાં આવ્યા. ચોમાસાના દીવસો. કાચા રસ્તા. સડક તો હતી નહીં. કાદવકીચડનો પાર નહીં.

વલ્લભભાઈ જેવા નીષ્ઠાવાન યુવાનને સામે જોતાં જ મીઠુબેને કહ્યું કે અત્યારે જ દેલવાડા જાવ. દેલવાડા જઈને કરાડીવાળા મણીભાઈ શનાભાઈને સંદેશો આપો કે તમારી સાથે વૉરંટવાળા જે ભાઈઓ છે તેઓ તાત્કાલીક ત્યાંથી સલામત જગ્યાએ ચાલ્યા જાય. એમને મળેલી બાતમીને આધારે પોલીસો દેલવાડા ગામમાં દરોડો પાડવાના છે. સુચના મળતાં જ વલ્લભભાઈ દેલવાડા આવ્યા. વાત કરી. વૉરંટવાળા ભાઈઓને પોતાની માસીને ત્યાં કરાંખટ લઈ ગયા. રહેવાની સગવડ કરી. આવીને મીઠુબેનને વાત કરી. મીઠુબેને તો પોતાની પારસી ઢબે કહ્યુંઃ મુઆ, કરાંખટ તો સડકની બાજુમાં આવેલું ગામ છે. તારો પોલીસદાદો દરોડો પાડવા તાં તરત પોંચી જાહે. માટે જા પાછો જા. એવણને કોઈ બીજા સલામત ગામમાં પહોંચાડ.અને માયજીનો બોલ. કોઈથી ઉથાપાય નહીં. દેવવાણી.

તાબડતોબ પાછા કરાંખટ આવ્યા. વૉરંટવાળા ભાઈઓને વાત કરી.

હવે? ક્યાં જવું?

વૉરંટવાળા ભાઈઓ પણ કંઈ કાચી માટીના નહોતા. એમણે વલ્લભભાઈને કહ્યું કે તમે મુંઝાવ નહીં. અમે અમારું ફોડી લઈશું.

વલ્લભભાઈ પાછા વકટલેણ કરતા કરતા મરોલી આવ્યા. મીઠુબેનને સમાચાર આપ્યા. મીઠુબેનને સંતોષ ન થયો. નારાજ પણ થયાં. પણ એ લોકો કરાંખટ છોડી ગયા એથી સંતોષ માન્યો.

આ બાજુ વલ્લભભાઈ પાછા ૬૪ કીલોમીટરનો ચક્રાવો મારીને તવડી પાછા આવ્યા. ત્યારે તમરાંના સંગીતની સુરાવલીઓ હવામાં ગુંજતી હતી.

અમે ચારેય રાષ્ટ્રવાદીઓ કરાંખટ ગામમાંથી તરત જ નીકળી ગયા. સાંજ થવા આવી હતી. ક્યાં જવું? ચાલતા ચાલતા નીમળાઈ ગામે આવી પહોંચ્યા. મેં એક ઘરની બારી ખખડાવી. યજમાન અને મહેમાન બંને ચકીત થઈ ગયા! અરે, દયાળ તમે? અત્યારે ક્યાંથી? આવો, આવો….વરસો પછી આ રીતે મામા ભાણેજનું મીલન થયું.

વરસો પહેલાં પીતાની દુકાનમાં સેવા આપી ગયેલા નારણભાઈ વાલાભાઈને આ રીતે મળવાનું થયું.

નીયતી પણ કેવા કેવા ખેલ ખેલે છે!

ન્યુઝીલેન્ડવાસી નારણભાઈ વાલાભાઈ અને કેશવભાઈ મકનભાઈ ભગતે વૉરંટવાળા ચારેચાર ભાઈઓને સાચવી લીધા.

Advertisements

One response to “મીઠુબેન પીટીટ

  1. કેવા કેવા લોકોએ કેવો કેવો ભોગ આપ્યો છે; ત્યારે આઝાદી મળી છે.

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s