કાંઠા વીભાગનો રાષ્ટ્રવાદ-ગતાંકથી ચાલુ

મટવાડની શાળાની શરુઆત એક ઘરના ઓટલા પર આચાર્ય નાગરજી લલ્લુભાઈ નાયકે કરેલી. પછીથી રાષ્ટ્રીય શાળાનું મકાન તૈયાર થતાં ત્યાં શાળા ખસેડવામાં આવી હતી. જ્યાં આજે લાયબ્રેરી અને બેંક ઑફ બરોડાનું મકાન છે ત્યાં મટવાડની પ્રાથમીક શાળા હતી. મટવાડના વીદ્યાર્થીઓમાં રાષ્ટ્રીય ચેતના જગાડવાનું કામ નાગરજીભાઈ નાયકે કર્યું હતું. તેઓ સરકારી કર્મચારી હોવા છતાં રાષ્ટ્રીય રંગે રંગાયેલા હતા. તેમના સંપર્કમાં આવનાર સૌને તેનો રંગ લગાડ્યા વીના રહેતા નહીં. તેમના સમય દરમીયાન દરેક રાષ્ટ્રીય પ્રસંગો શાળામાં ઉજવાતા. તેમણે જે વીદ્યાર્થીઓને ભણાવ્યા હતા તેમાંથી હું અને પી.સી. પટેલ પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી બન્યા. જી. સી. અને લલ્લુભાઈ મકનજી ધારાસભ્ય બન્યા. લલ્લુભાઈ તો ખુબ અભ્યાસી અને મોટા ગજાના લેખક હતા. મટવાડના કેટલાક વીદ્યાર્થીઓને એમણે જુદા જુદા વ્યવસાયોમાં ગોઠવ્યા હતા. સોમાભાઈ દુર્લભભાઈએ નાગરજીભાઈની પ્રેરણાથી જ પુર્વ આફ્રીકામાં પોતાનો પ્રેસ શરુ કર્યો હતો. એ ભાઈ જ્યારે પુર્વ આફ્રીકા છોડી ઈંગ્લેન્ડમાં સ્થાયી થયા ત્યારે તેમણે ઈંગ્લેન્ડમાં પણ પોતાનો પ્રેસ શરુ કર્યો હતો. આજે તેના દીકરાઓ મોટા પાયા પર એ ચલાવી રહ્યા છે. આ રીતે નાગરજીભાઈ જેવા એક જાગૃત રાષ્ટ્રવાદી શીક્ષકના સંપર્કથી ઘણા વીદ્યાર્થીઓના જીવનમાં પલટો આવ્યો છે.

કરાડી રાષ્ટ્રીય શાળાની શરુઆત ચોતરા ફળીયાવાળા ઉંકાભાઈ મોરારને ત્યાં કરવામાં આવી હતી. તેના પ્રથમ આચાર્ય વસનજીભાઈ હતા. તેઓ રાષ્ટ્રીય રંગે રંગાયેલા હતા. ખાદીની ધોતી, ખાદીની કફની અને ઉંચી દીવાલવાળી ખાદીની ટોપી તેઓ પહેરતા. પછીના આચાર્ય હતા કલથાણના દયાળજીભાઈ. તેઓ પણ સ્વરાજ્યના રંગે રંગાયેલા હતા. ત્રીજા આચાર્ય હતા ભરુચના ઋતુપ્રસાદ ભટ્ટ. તેમના ગયા પછી ડાહ્યાભાઈ પ્રેમાભાઈએ વ્યાયામ પ્રચારકવાળા છોટુભાઈ પુરાણીને કરેલી વીનંતીના અનુસંધાનમાં આવ્યા મણીભાઈ શનાભાઈ પટેલ. મુળ અલીન્દ્રાના. ગુજરાત વીદ્યાપીઠના તે જમાનાના સ્નાતક. ગાંધી રંગે રંગાયેલા. રાષ્ટ્રવાદી વીચારધારાવાળા. તેમણે ૧૯૨૮થી ૧૯૪૬ સુધી ભારત વીદ્યાલયના આચાર્યપદે રહી કરાડીનું જ નહીં, આખા કાંઠાવીભાગનું ઘડતર અને ચણતર કર્યું. રાષ્ટ્રીય વાતાવરણ ઉભું કર્યું.

યાદ રાખવાનું છે-ગાંધી તો હજુ આવ્યા નથી આ વીભાગમાં. તે પહેલાં ગાંધીની વાતો, ગાંધીનો રેંટીયો, ગાંધીની ખાદી, ગાંધીની સ્વરાજ્યની, સ્વદેશપ્રેમની વાતો, ગાંધીના આ સુભટો દ્વારા ગામેગામ, ઘરે ઘરે, પહોંચી ગયેલી હતી. તેનું શ્રેય મણીભાઈ જેવા આચાર્યોને છે.

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s