ભાઈલાલભાઈની વ્યથા

ભાઈલાલ ભટકાણા

સ્વરાજ્યના સમરાંગણમાં જેલો ઉભરાતી હતી. તેમાં જુદા જુદા પ્રાંતોમાંથી બધા આવતા. અસહકાર અને બહીષ્કાર કરનાર સહુનો અહીં ભેટો થતો. સૌ એકમેકને મળતા. ઓળખતા. તેમાં અમદાવાદના બોંબકાંડમાં સંડોવાયેલા પણ કેટલાક હતા. તેમાં એક ભાઈલાલભાઈ હતા. તે બધાથી નોખા જ તરી આવતા હતા. કાંઠાના ભાઈઓ જોડે તેઓ હળીભળી ગયા હતા. તેઓ ઈલેક્ટ્રીકલ એન્જીનીયર હતા. મારી જોડે એમને વધુ મેળ પડતો. ભાઈલાલભાઈ કાંઠાના ભાઈઓને જોઈને કહેતા કે તમે બધા તો જેલમાં પણ ખુબ આનંદથી રહો છો. તમારી જેમ હું આનંદથી રહી શકતો નથી. જેલના ત્રાસથી તેઓ વ્યથીત થઈ જતા હતા.

એક દીવસે મેં એમને કહ્યું કે આપણે બધા સ્વરાજ્યના સૈનીકો છીએ. સ્વેચ્છાએ અહીં આવ્યા છીએ. ત્યારે ભાઈલાલભાઈએ કહ્યું કે તમે તમારી ઈચ્છાથી આવ્યા હશો. હું મારી ઈચ્છાથી આવ્યો નથી. એટલે મેં પુછ્યું કે એમ કેમ? ત્યારે જે જાણવા મળ્યું તે પ્રમાણે ભાઈલાલભાઈ એક કાપડ મીલમાં એંજીનીયર હતા. અમદાવાદના રાષ્ટ્રવાદી યુવાનો આખા અમદાવાદ શહેરમાં અંધારપટ છવાઈ જાય તેવું કરવા ઈચ્છતા હતા. તે માટે તેઓ ઈલેક્ટ્રીસીટી ડેપોમાં બોંબ મુકી વીદ્યુતપ્રવાહ સદંતર બંધ કરી દેવા માગતા હતા. ઈલેક્ટ્રીસીટીના કયા મહત્ત્વના ભાગમાં બોંબ મુકવાથી અંધારપટ કરવામાં સફળતા મળે તેનો પ્લાન દોરવા દ્વારકાદાસ અને રામપ્રસાદ નામના બે યુવાનો ભાઈલાલભાઈ પાસે આવ્યા હતા. ભાઈલાલભાઈએ તેમને ના પાડી હતી. એટલે તેઓ ભાઈલાલભાઈના એક મીત્રની ચીટ્ઠી લઈને આવ્યા. તો યે ભાઈલાલભાઈએ ના જ પાડી. છેવટે એ લોકો મીત્રને રુબરુ લઈને આવ્યા. મીત્રે ધરપત આપી કે ચીંતા ન કરતા. આ વાતની આપણા સીવાય કોઈને ખબર નહીં પડે. ત્યારે ભાઈલાલભાઈ પ્લાન દોરી આપવા તૈયાર થયા. સ્કેચ દોરી આપ્યો. પણ વીધીના લખ્યા લેખ મીથ્યા જતા નથી. રાષ્ટ્રવાદીઓ બોંબ મુકે તે પહેલાં જ ઝડપાઈ ગયા. બાજી બગડી ગઈ. પોલીસે વાત કઢાવવા ભયંકર જુલમો કર્યા. બરફની પાટ પર સુવડાવ્યા. નખમાં ટાંકણી ભોંકી. ત્રાસથી તોબા તોબા થઈ ગયા. છેવટે નામો આપ્યાં. એ રીતે ભાઈલાલભાઈ જેલમાં આવ્યા હતા.

ભાઈલાલભાઈ મોટી ઉમરના હતા. નીઃસંતાન હતા. એમનાં પત્ની દર અઠવાડીયે મીઠાઈઓ અને ફળોના કરંડીયા લઈને આવતાં. બીજા કેદીઓની મદદથી ભાઈલાલભાઈ એ કરંડીયો લાવતા. કાંઠાના ભાઈઓને ખાવા બોલાવતા. પણ પત્નીના વીયોગથી એ એટલા બધા ઢીલા પડી જતા કે ખુબ રડતા. કોઈને કંઈ ખાવું ગમતું નહીં. બીજે દીવસે ભાઈલાલભાઈ સ્વસ્થ થઈ જતા. ત્યારે મીત્રો લહાણી કરતા.

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s