નીર્દોષ છુટી ગયા


નીર્દોષ છુટી ગયા

૨૫મી ડીસેમ્બર ૧૯૪૨ની રાતે અમને ચારે મીત્રોને પકડી લીધા. ચારેને મટવાડ પોલીસથાણે લઈ ગયા. આસપાસનાં ગામોમાં સમાચાર પહોંચી ગયા. એટલે લોકો ભેગાં થઈ ગયાં. અનેક જાતની શંકાકુશંકા કરવા લાગ્યાં. શું થશે? સજા થશે? કેટલી થશે? કોઈ કહેતું ફાંસીની સજા પણ થાય. તો વળી કોઈ કહેતું ૨૦ વર્ષની સજા પણ થાય- જો ગુનો સાબીત થાય તો. ત્યારે કોઈ કહેતું- પણ ખુન એમણે ક્યાં કર્યું છે? અવળચંડાઈ તો પોલીસોએ કરી છે. આ રીતે લોકોમાં તરેહ તરેહની વાતો થાય છે. તર્કવીતર્ક થાય છે.

આવા વાતાવરણમાં રામભાઈની ધર્મપત્ની મણીબેન પોતાની દીકરી સવીતાને હાથમાં લઈને પતીને નીહાળતી ઉભી છે. દેશની આઝાદી માટે માથું મુકીને ઝઝુમનાર પતી માટે મણીબેનના મનમાં અહોભાવ છે. ગર્વ છે. ટોળાની આગલી હરોળમાં ઉભી ઉભી એ પતી તરફ જોયા કરે છે, અને દીકરીને માથે વહાલથી હાથ ફેરવ્યા કરે છે.

એ દૃશ્યથી મારી આંખો ભીની થઈ. મને ભુતકાળમાં વાંચેલી બંગાળના એક ક્રાંતીકારીની કથા યાદ આવી.

ક્રાંતીમાં સંડોવાયેલ એ યુવાનને ૧૪ વર્ષની સજા થાય છે. પત્ની સગર્ભા હતી, પણ એનાથી એ અજાણ છે. દીકરાનો જન્મ થાય છે. ૧૪ વર્ષની સજા ભોગવી એ ઘરે આવે છે, ત્યારે એ આંગણામાં રમતો હોય છે. કેદી આ કીશોરને પોતાની મા વીષે પુછે છે. કીશોર દોડતો એની દાદીમાને બોલાવી લાવે છે. માને જોતાં જ ૧૪ વર્ષનો ભુતકાળ કોઈ ચલચીત્રની જેમ સામે તાદૃશ થાય છે. કેદી પોતાની માને પુછે છેઃ હેં માડી, આ દીકરો કોણ છે?” અને માડી એને જવાબ આપે છેઃ મારા લાલ, ઓળખ્યો નંઈ ગગાને….?”

દીકરી સવીતાને જોઈને મને એમ થયું કે આનું પુનરાવર્તન તો નહીં થાય ને! ૨૦ વર્ષની કેદ પછી આવવાનું થશે ત્યારે તો આ દીકરી પરણીને સાસરે ગઈ હશે. એના મનમાં કેવા કેવા પ્રશ્નો ઉભા થશે? પીતા કોણ હશે? ક્યાં હશે? શું કરતા હશે?…. કોણ સમાધાન કરશે એના મનનું! એની કુંવારી લાગણીઓનું!

અને આ બાજુ આ બધાને જેલમાં લઈ જાય છે. કેસ ચાલે છે. ચારેચાર નીર્દોષ છુટી જાય છે. હીંદમાતાના આશીર્વાદ અમને ચારેને બચાવી લે છે. અમે ચારેચાર યુવાનો ન્યુઝીલેન્ડમાં સ્થાયી થયેલા હોવા છતાં માભોમની મુક્તીના જંગમાં યા હોમ કરીને કુદી પડ્યા હતા! મુક્તી મળશે કે નહીં એની ક્યાં ખબર હતી?

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s